(22 tháng Chạp At Dậu / 21-01-2006) Click đây xem Hình Ảnh

Nhạc nền: Để Mùa Xuân Nhớ (Nhạc Hòang Ngoc Đức - Trần Quang Lộc hát)

Nguyễn văn Sa

Bạn bè giục viết, viết gì đây – viết y chang những điều diễn ra trước mắt, liệu có cuộc họp mặt nào khác cuộc họp mặt nào ?

Thêm muối dặm mắm vào e chúng chưởi, càng bị chúng chưởi nhiều hơn nếu dặm mắm thêm muối những chuyện bên lề mà dường như có thật của mấy… anh Hai của tớ. Nhưng tớ cũng thử viết liều, cơ may có bạn giúp tớ biên tập trước khi phổ biến. Rằng, thưa các bạn – 22 tháng Chạp có phải là ngày những cu cậu Quốc Học 61-64 gặp nhau ?

Vâng, một năm – riêng chỉ một ngày dành cho tình bằng hữu là quá hẻo đấy. Song mấy kẻ trong số chúng mình, chủ động được cái qũy thời gian đang trên đà gấp ruổi – thôi đành… “gặp một bữa, ta cứ mừng một bữa” !

*

Không như năm, sáu mươi năm trước phải chờ mẹ “âu yếm nắm lấy tay… dẫn đi” – một ngày trước khi ông Táo về trơì, từng bầy QH61-64 không sắp hàng dọc cũng chẳng xếp hàng ngang, rồng rắn ung dung tiến về nhà Phúc tiễn đưa năm cũ. Một số đến muộn do tất niên đâu đó nên thời điểm khai mạc tạm dời lui mươi phút. Bộ phận “tạp dịch” có vẻ nóng ruột, nhưng bao lâu cũng dzui dzẻ chờ : sao có thể họp mặt mà thiếu vắng lão này lão kia ?

Rốt cuộc năm mươi trự đồng môn khá đủ, cùng quý thê thiếp hết thảy non non tám chục xếp chật quanh 6 chiếc bàn tròn. Mùa xuân đâu dễ bỏ quên cái lũ quái chiêu, đặc biệt với các bạn chào đời trúng năm Bính Tuất (1946) có có tuổi cầm tinh con Cẩu chứ !

Nói con Cẩu nghe cho ra văn vẻ oai hùng, chớ thực là con… chó. Con vật vốn được đánh giá cao về trí thông minh và sự trung thành. Xin lỗi… cũng như các bạn ngày ấy, lúc được tuyển vào Trường là những thành viên thông minh và trẻ nhất, cũng như sau ngày cưới vợ đã rất… trung thành.

Nhưng giờ đây, Tuất hay không Tuất – chúng ta cũng đã lần lượt bước qua lằn ranh của tuổi hưởng dương. Thiên đàng, địa ngục tất phải rộng mở chào đón. Nếu trời khiến đất xui bây chừ cả lũ đồng loạt trúng gió ngả lăn quay, chí ít bia mộ thẳng nào cũng “hưởng thọ” đề tên.

Nhưng xuống địa ngục hay lên thiên đàng là chuyện nhỏ, chuyện bạn bè gặp nhau mới quan trọng. Càng quan trọng hơn là gặp nhau với một sĩ số nguyên xi, cho dù năm rồi cúm gà cúm vịt. Nghe đâu có tay còn hù dọa sẽ tiếp tục sống lâu trăm tuổi. Với những ông tướng khùng tướng điên ấy, đề cập đến chỉ thêm phần tốn hao giấy mực : sống, sống lâu mần chi nếu bỗng dưng mất sạch bạn bè ?

Cái gương Từ Thức háo hức lên tiên đến khi trở về cõi tục, tái kiến với cái bóng của riêng mình. Ôm cái “thọ” mấy trăm năm để lủi thủi vuốt râu, cô đơn giữa một bầy hậu thế chẳng biết “ông cố” là ai, phỏng sung sướng gì.

Nhưng trước hết hãy dành một tràng pháo tay chúc mừng năm mới, bằng hữu bên này bên kia góc bể chân trời. Một tràng pháo tay nữa, lấy làm cảm kích về sự hiện diện của nàng Mỹ Đức “người đẹp vô tư, mối liên hệ hiếm hoi” của ngôi trường Nữ láng giềng với nhóm chúng ta, kể từ thuở mấy chị đồng phục màu tím Huế đơn phương hát khúc đường ai nấy đi.

Không quên xin lỗi anh chị Hồ Thưởng về sự thay đổi vào phút chót, địa điểm tổ chức không như dự trù. Anh chị quá nhiệt tình, song buổi họp mặt quá cận Tết sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến doanh thu cho nhà hàng của anh chị. Chúng tôi đành mạn phép mời anh chị đến đây, thay vì chúng tôi xồng xộc đến đó.

Đã xin lỗi người này, sao dễ quên ơn người kia – xin cám ơn vợ chồng Phúc. Anh chị đã tạo điều kiện tối đa và ưu ái dành cho chúng tôi một năm một lần, nhân dịp tất niên tới… dọn dẹp nhà cửa cho anh chị. Số lượng chai bao, rác rến phế thải nếu “thẩy” đi rất có thể nuôi sống một vài đứa trong nhóm chúng tôi năm ba ngày Tết.

*

Không rộn ràng nghi thức “diễn văn rồi phát biểu” thời thượng như các anh chị của hai ngôi trường vua (Đồng Khánh - Hàm Nghi). Cuộc họp mặt của chúng ta chỉ gói gọn một nhóm nhỏ, trơ trụi và nghèo rớt mùng tơi. Nhưng thay vào đó là sự nồng nàn hương vị của quá khứ, dẫu có là quá khứ… “ẩm mốc” chăng nữa.

Giữa một thời tiết rực rỡ mai vàng, xế chiều 22 – trên vùng đất cách xa cố đô ngàn dặm – một lần nữa, những lão trượng giang hồ được dịp tái xuất. Những chiến binh tự cổ, những nam khôi thuở cờ lau tập trận, những Thành Cát sống đời trong hốc đá, những sư huynh sư đệ Cái Bang khắp chốn hương thảo… Sau mục tái đăng địa chỉ, số phone – mỗi thành viên chính gốc chỉ cần hoàn thành nghĩa vụ “bằng-hữu-phí” là dư sức đường bệ lách qua cánh cửa khép hờ. Vẫn biết có bạn than phiền, song phải chấp nhận thôi bởi thiếu cái khoản bằng-học-phí, lấy gì chúng ta tổ chức : chẳng lẽ đến chỉ để nhìn nhau nghẹn ngào không nói ? Dĩ nhiên, đâu phải không có trường hợp ngoại lệ, nhưng là thứ… “ngoại lệ tự giác” – lão nào xét thấy “miễn phúng điếu” được thì cứ việc cười trừ phớt tỉnh Ang-lê.

Rút kinh nghiệm, chúng ta hãy liệu cơm gắp mắm, tôn trọng sự bình quân và thống nhất… một giá. Tránh tình trạng vô tình lạm thu, dễ gieo cảm giác bực mình ở bất cứ ai nhất là với các bạn từ xứ sở cò bay trở về. Lực bất tòng tâm thì thà tuyên bố phá sản, tồn tại riêng từng nhóm nhỏ chẳng hề hấn ai. Chỉ tội năm sau, bà Đanh viếng nhà lão Phúc cùng chuột bọ cù lúi mặc sức tung hoành, do con nào con nấy to đùng như ngấm phải phóng xạ hạt nhân.

Chương trình hôm nao họp bàn ở một quán cốc trên bờ kênh Nhiều Lộc là như thế : đọc thư chúc Tết, tặng hoa, hát hò, thư pháp, đố đối, đổ xâm hường có thưởng… Bao nhiêu túi khôn túi dại cũng muốn vơ vào, quyết tâm tổ chức giữa lúc ngân sách cạn kiệt, thậm chí bằng O. Thật khó phủ nhận sự nổ lực của một tập thể, bao gồm những thành viên hậu trường hay ngược xuôi tất tả chạy ngoài phục vụ. Ay thế, vẫn có nhiều sếp chẳng hiểu – chưa vào tiệc kịp đã “càm ràm” như là khách lạ… bỏ chút thì giờ quá bước.

Nhưng cái nghiệp ắt cứ dài dài, bọn này không mong trốn chạy theo cách cô Kiều “đoạn trường cho hết kiếp này thì thôi” – xin thưa, còn khuya mới hết !

Phút ban đầu “mừng mừng tủi tủi” chụp hình lưu niệm, thằng đứng thằng ngồi, thằng tròn trịa đẫy đà, thằng bặm trợn hung hăng. Phụ nữ chụp riêng, đã đến lúc phải tuyệt đối… “nam nữ thọ thọ bất thân” nghĩa đen lẫn bóng. Và đúng là cơ hội ngàn vàng cho anh phó nhòm nghiệp dư Hồ Đắc ra tay, hết phơ dọc lại phơ ngang. Dường như hắn lo thiếu sót trự nào e năm sau không còn dịp. Bực nỗi lão Lê trọng Hộ phá đám, xô bạn này đẩy bạn kia, độc quyền độc diễn nhằm phô chiếc máy quay phim con vừa mua tặng ?

Duy nổi cộc nện Hộ một thoi vào vai, rứa mà hắn quay lại cười toe toét, tiếp tục… đẩy đẩy xô xô. Quả thật việc ăn chay cũng có mặt tích cực của nó, nhưng theo linh cảm của tớ : ba trăm năm sau, cả Hộ lẫn Duy khó mà thành Phật.

Giữa lúc mọi người bận rộn tíu tít, một vài “cựu học sinh cá biệt” đã có dấu hiệu nhúc nhích, đảo ngược đảo xuôi tính chuyện khui bia. Tiếc rằng đã có sự tiên liệu nên mọi thứ đều bị nhốt kín trong phòng gia chủ, trật tự có lẽ nhờ thế tạm được giữ yên cho tới gần… giờ khai tiệc.

Và đây là thời điểm lên dây cót của những con họa mi… “thuần trống”. Hàng loạt những ngôi sao nghiệp dư đang nóng lòng, xin chút chanh đường uống cho ngọt cổ chờ gáy. Mang niềm hy vọng cho bạn bè thì ít mà bản thân được dịp thả hồn sống lại cái thời “hoa xanh khi chưa nở, tình xanh khi chưa lo sợ” thì nhiều. Hẳn không thiếu những con họa mi hót hay, nhưng ai cấm những con khác chớp được micro cốt chỉ “sủa” liên hồi đề bỏ tức chơi. Cứ xem, đấy là kiểu trình diễn nhạc “ráp” của mấy bố già : hát như chưởi và chưởi cũng như hát.

Thật khá bất ngờ, mở màn chương trình văn nghệ là một nam ca sĩ nhí, cháu nội của Đỗ quang Thanh (vắng mặt không hiểu lý do). Bảnh trai và nũng nịu với bà nội (Thương, em gái của ông bác Phan Nam) khác chi ông nội. Cháu hát bài Sea-Games “hay” có lẽ như… bà nội của cháu thuở bà nội còn đang kén chồng vì chưa gặp Thanh. Hứa hẹn cháu sẽ là một ngôi sao opéra đầy khí thế, không thua ông nội : tiếng hát át tiếng bom !

Điều lệ thi tiếng hát năm nay có phần gay cấn. Ưu tiên dành cho những ca sĩ trẻ như trường hợp vừa rồi, nam không quá 65 và nữ dưới 60. Thứ đến, nếu là bài hát quá cũ thì yêu cầu phải hát những bài hát mới (chưa hát trong những cuộc họp mặt trước đây). Đừng như Nguyễn văn Đức cứ thuyền với biển, biển với thuyền – thử hỏi, có biển nào không biết thuyền Đức đã tái cập bến tự lâu rồi ?

Cuối cùng, con họa mi trống của thời thế chiến thứ hai sắp được sổ lồng cúc cù cu trở lại. Phải thừa nhận không chỉ hay hát, Hoàng trọng Đài còn hát rất hay. Ay thế, bạn bè ngạc nhiên vợ luôn sát cánh – thế hà cớ gì, lúc nào thượng đài hắn cũng gào như quà quạ “về đây, về đây nghe em” một cách khó hiểu. Để xóa tan mọi nỗi hoài nghi, yêu cầu Đài hát tặng một ca khúc khác hơn… “không còn mùa Thu” chẳng hạn. Nhưng… “tau muốn mùa Thu còn mãi” nên hắn… gởi gió cho mây ngàn bay. Trong bộ cánh thời trang không ai chịu thấu, dáng hắn nghiêng ngiêng. Hắn hát như một kẻ chưa biết yêu đã vội thất tình. Mắt lim dim hướng hết vào cõi xa xăm như đang mơ về một hình bóng nào. Sai lầm vĩ đại của lão danh ca này chính ở chỗ đó. Mùa Xuân mùa Hạ vốn đã không còn, mùa Thu cũng sẽ đội nón ra đi. Vậy mà hắn dám hát đắm đuối kiểu như ri, ắt tối về thế nào vợ hắn cũng cho hắn mất luôn… mùa Đông ?

Đang hát chợt ngưng, hắn chưởi túi bụi “mả cha tụi bây, ham ăn ham uống không thằng mô chịu nghe” và kiếm cớ bỏ xuống, đi khắp các bàn cụng ly. Hắn quậy còn khiếp hơn những thằng mà hắn vừa chưởi. Đã hội nhập rồi thì tha hồ chưởi và nghe chưởi – đã có thằng nào ở tuổi này chưởi bạn mà bị bụp đâu ? Gắng hiểu cho Đài, vốn ghiền hát nhưng thuở vợ mới rước về, vợ Đài “nghiêm” lắm. Nhiều khi Đài muốn hát vài câu vu vơ cũng không dám, cứ lui tới “ra vườn hoa em chơi… em muốn hái một bông hoa hồng”… Nay thì hắn dựa hơi đám đông hầu qua mặt vợ, trút bầu tâm sự được chút nào hay chút đó.

Đức không có vợ (bis) đi kèm nên chẳng hề khiêm tốn, khai khẩu bằng một… “Ngậm Ngùi” – ngậm ngùi mà cứ tươi rói như vừa bia bọt tự đâu về. Chưa hết, hắn làm luôn “Tạm biệt Huế” phổ từ thơ. Nội dung diễn đạt tâm trạng của các anh “học trò trong Quảng ra thi, thấy o gái Huế…” rồi tương tư đến độ “trở về… hoá đá phía bên tê” đèo Hải Vân. Đấy là chuyện của những sĩ tử tạm cư đất thánh, nhẹ dạ nên dễ bị gái Huế hớp hồn. Chứ như chúng tớ “trai Huế o-ri-rin” giờ đây, nếu ai vì thương mà “biếu” thêm cho mỗi thằng một o gái Huế, thì chúng tớ… “xin thà về… khiêng đá phía bên ni” nhằm được yên thân.

Thưa các bạn, điểm nổi bật của lần họp mặt năm nay là ngay tự lúc đầu, chúng ta đã… ồn ào như cái chợ.

Có lẽ thư mời 2006 nên ghi “họp miệng” mới chuẩn xác hơn. Bạn bè như những ngọn đèn trước gió, gặp nhau vui quá nên… một miếng mồi ngon hớp đủ ba lần. Mỗi lần hớp là… một trăm lần nổ và sự thật có chết thằng Tây nào đâu. Biết răng được “ngày mai trong đám râu ria” ấy có kẻ chầu trời sớm hơn ước mơ ? Bấy giờ, chúng bạn có tha hồ nhớ lại cái sự lắm mồm của hắn cũng đã muộn rồi.

*

Cả bầy trước đó nhắc nhở tớ viết một bài tường thuật, sao cho từa tựa một bài văn tế : tế sống nhau đi là vừa.

Nhưng ngại lạc đề và mất quan đểm, nên một lần nữa tớ xin phép thưa gửi rõ ràng. Đừng ai có tật giật mình rồi giận tớ đấy, nếu chẳng may bị chạm nọc một cách vô tình. Bản thân tớ cũng khá nhột, thôi thì nói gỡ nói gạc giúp nhau giữ chút sĩ diện cuối đời, chứ tụi mình còn cái nọc nào nữa mà sợ bị chạm. Năm tháng đã tước mất sạch sành sanh cả rồi : nọc tự ái tự kiêu, nọc vá trời lấp biển, nọc nhớ nọc yêu … Sống đến hôm nay mà tiếp tục kể chuyện tếu được như Toàn cũng đáng tuyên dương, sức lực bao nhăm nói gì việc giận bạn giận bè. Đêm ấy nghĩ mà thương bố Toàn đã trót chủ quan, một phần do thiện chí “tránh kể chuyện tiếu lâm cấm trẻ em” mà bác chọn một đề tài đầy tính “nhân bản” ca ngợi loài Chó.

Vậy nhưng chẳng thằng nào chịu lắng nghe, đơn giản vì Toàn không lường được sự trái khuấy về nguyên tắc thiên thời, địa lợi, nhân hòa… Nói cho dễ hiểu, có những thời điểm mà triết lý nhân sinh đành nhường chỗ cho triết lý bia rượu. Tinh thần thực dụng vốn đã tràn lan, những luận bàn mang hơi hướng “đánh thức lương tâm” bị liệt vào hàng xa xỉ. Rốt cuộc, Toàn ngửa mặt than trời… “ôi, mấy kẻ hiểu ta !” cũng logic thôi, bởi Toàn đâu mấy hiểu “người” và nhất là hiểu… bạn. Lắm lúc quá ê chề, bạn cũng như mình chẳng ai muốn làm người, chỉ muốn làm cây thông… ủ rủ đứng.

Có rứa tớ mới dám liệt kê lần lượt, theo cái trí nhớ ba lia của tớ chuyện từng thằng một mà tớ “tai nghe mắt thấy” lẫn… “không thấy không nghe” trong cái đêm hôm ấy – bởi có ai nói, ai làm đâu khiến tớ thấy tớ nghe. Tóm lại xen kẽ giữa những chuyện có thật, không thiếu những chuyện tớ bịa theo cách thằng Bờm có cái quạt mo. Nhưng, không lửa sao nghi ngút khói ? Trường hợp khói không, lửa cũng không mà tớ vẫn bịa được và vẫn có thằng tin thì tớ xứng đáng sống thêm vài năm nữa chứ chẳng chơi đâu.

Đầu tiên vẫn là chuyện cái thằng “kệ cha” tạm giấu tục danh, cựu binh ngân hàng. Hắn quen miệng bất cứ chuyện gì khi kết thúc, cũng… kệ cha. Cũng tại cái miệng luôn “kệ cha” mà hắn đi đêm lâu ngày gặp ma. Tháng nọ, thằng K. gặp hắn :

-Này, lao phổi sao ông… phì phèo ?

-Ai nói ? Bị tim nặng chứ mô có bị phổi… ối dào, kệ cha !

Lần khác, thằng... hỏi hắn cũng tại quán :

-Này, bị cấm rượu rồi phải không ?

-Ai cấm ?

-Vơ cậu chớ ai ?

-Oi dào, ai cấm kệ… cha ai !

Giật thót người, hắn nhìn kỹ : thằng anh vợ của hắn sừng sững như cột điện trồng. Hôm nay hắn vẫn ngồi đó, chình ình giữa đám ba quân người Huế gốc Nam Giao. Xỉn xỉn thế nào, hắn lững thững tiến lên xin hát “bảy ngày đợi mong” khiến tớ tái mặt :

-Mong ai nữa ?

-Ai cũng được, kệ cha…

Và hắn ung dung hát, dễ thương làm sao năm bảy năm nữa “cổ lai hy” rồi vẫn chọn một bài hát dành cho tuổi sáu mươi năm trước. Bia bọt giúp hắn mềm môi tâm sự :

-Hồi đó, moa đợi bảy ngày không ma nào đến. Sang ngày thứ tám, có người đến thì moa không còn bài hát nào nữa…

-Ai đến ?

-Vợ… moa bây giờ đấy, thôi… kệ cha !

Đến mục “thư pháp” thiếu người hưởng ứng, ngoài Kim Chi, nhờ Nhiếp vốn lắm tài, viết mừng chồng là Ngô đức Lương vừa xuất viện. Đối với tớ, tình hình thư pháp dường như bị lạm phát trầm trọng. Người ta phóng bút tràn lan trên một trang giấy, không chừa chỗ trống để thở. Thư pháp đúng nghĩa theo tớ là ở khâu “chọn chữ, chọn câu” để viết chứ không chỉ nằm trong sự khéo tay. Lẽ ra chỉ cần sự cô đọng, hàm súc thì người ta chép luôn cả một bài thơ, thậm chí một truyện thơ. Loại chữ phù hợp nhất vẫn là loại chữ tượng hình thay vì chữ gốc La-tinh. Không phải bỗng dưng chữ Hán được gọi là “chữ nghĩa thánh hiền” mà do tiền nhân của người Trung Quốc vốn dựa vào sinh hoạt, hành vi, sự hành xử để tượng hình thành lọai chữ viết có khả năng truyền đạt đạo lý một cách ngắn gọn đến mọi người, không kể thông thái hay bình dân..Viết như vẽ, chữ như tranh nên nhìn chữ viết đã hiểu ý nghĩa hàm ẩn mông mênh. Đâu phải chữ đẹp hay viết chữ đẹp có nghĩa là thư pháp. Nói ra chớ có trácyh tớ, đối mặt vơí sự nở rộ của thứ thư pháp hiện nay, tớ như thằng vừa mù vừa câm. Nội môt chữ “NHẪN” hay chữ “TÂM” thôi, tớ nghĩ học một trăm năm chưa đạt. Vậy mà có khi vào nhà những anh bá vơ, tức thì tớ bị hoa mắt trước một rừng cái gọi là “thư pháp” chép thơ con cóc – bên trái bên phải, trên trần dưới sàn, ngay cửa toa-lét, dưới gậm cầu thang…

Sang mục đố vui, Lê duy Đoàn chủ trì đã cắc cớ hỏi : thành nội bao nhiêu cửa ? Nhiều ông nhảy lên thi thố, song thiếu giám khảo uy tín nên hạ hồi chưa phân giải.

Một cậu nửa tỉnh nửa say :

-Tui không rõ chuyện cửa nẻo xa xôi ngoài đó,chỉ biết chuyện gần gần như nhà mấy ông QH61-64 thường bao nhiêu cổng ?”

-…

-Thưa, hai cổng : một cổng cao rộng để vào ra ban ngày, quang minh chính đại và một… tròn tròn nho nhỏ ban đêm chui vào.

-Láo, nói có sách mách có chứng : thằng nào ?

-Khối thằng, như một me-xừ đứng cạnh tau đây. Lâu lâu, vài đêm trốn vợ chạy rông. Khuya về, cổng lớn đóng. Hắn gỡ nhẹ tấm liếp che ở góc tường, chuồi hai chân vào trước. Trong đêm tối, hai con khuyển nhà hắn thấy “cái chi ngọ nguậy trăng trắng với đôi giày hiệu mũi cong” chới với trước khi lọt thỏm qua cái lỗ chui là chúng biết ngay ông chủ. Thông cảm và tôn trọng quyền “tự do chui qua chui lại” của ông chủ, hai chú khuyển im re. Nếu sủa, bà chủ thức dậy là ông chủ tiêu đời.

Đợi cho ông chủ hạ cánh an toàn, chúng mới gừ gừ to nhỏ với nhau :

-Loài người, những lúc vất vả quá ai cũng than “khổ như ch…” . Nhưng làm sao mà “khổ như” được. Cậu thấy đó, bao nhiêu ông tướng QH61-64 phải nói là “khổ hơn” … tụi mình nhiều !”…

*

Cuối cùng, chẳng rõ trong số 12 con giáp vì sao người xưa lại cho vào một anh Tuất. Cứ gọi bằng anh đi cho nó tiện, bởi những từ như “mi, tau, thằng nớ, thằng ni” trót ưu tiên dành để xưng hô giữa bạn bè với nhau rồi.

Tớ xin nhắc một lần nữa, những ai để lạc vào tai mấy bà từng câu chuyện kể về anh Tuất này, khôn hồn biết thân biết phận hãy xếp hàng một hướng về lò thiêu, tự nguyện xin được thiêu sống đi. Bằng không, tớ sẽ như Chúa bị đóng đinh trên thập tự giá chết thay cho các cậu đó.

Quá 22giơ20, hầu hết quý ông qúy bà nội ngoại vẫn chưa chịu về nhưng phải phải kết thúc thôi. “Buồn ơi, lại chào mi !” và chẳng biết sẽ được “chào mi” bao nhiêu lần nữa ?

Tạm biệt, hẹn gặp thêm được năm nào biết năm đó.

Nguyễn Văn Sa