Cô đã dạy tôi nghe

Hơn mười năm cô mới lại về thăm.

Mười năm , một quãng thời gian đâu phải là ngắn ngủi.

Cô vẫn đẹp , vẫn cao quý và dịu dàng, mặc dù bước đi khó khăn cho thấy những cơn đau cô đã trải qua . Trong khoảng sân rộng có cây mít , có bầu bí quê kiểng mộc mạc của tòa nhà Nam Châu Hội Quán, cô đứng đó chờ đồng nghiệp cũ và học trò , vẫn nụ cười nhẹ nhõm thanh thản như hồi nào mỉm cười với chúng tôi trên bục giảng...

Tôi học với cô hai năm liền , mười một và mười hai. Không những dạy tiếng Anh, cô còn là giáo sư hướng dẫn của lớp . Cô biết hoàn cảnh của hầu hết học sinh , nhưng không bao giờ nói chuyện của người này với nguời kia . Cái tuổi mới lớn , ai cũng bảo là tuổi đẹp nhất của đời người , thực ra cũng là tuổi khó khăn nhất trong đời người. Hồi ấy chúng tôi còn là thiếu nữ , còn ở cái tuổi trẻ , khoẻ , mi nhon, nhưng nào chúng tôi có ý thức được chút gì về những điều quý báu ấy đâu. Chỉ biết tâm tư lúc nào cũng nặng trĩu....

Hồi ấy tôi nhớ những mùa hè , kỳ hè dài đến ba tháng nghỉ học. Tuần nào tôi cũng đi bộ bốn , năm cây số từ nhà tôi gần cửa Chánh Tây vào nhà cô sau lưng bệnh viện Huế . Tôi đến thăm cô và ngồi đồng ở đấy cả buổi , bắt cô nghe những câu chuyện rời rạc đứt đoạn chẳng đâu ra đâu (vì tôi lúc ấy rất rụt rè , mặc cảm và nói chuyện dở kinh khủng.) Vậy mà tôi nhớ cô lúc nào cũng kiên nhẫn ngồi nghe với khuôn mặt tươi cười và giọng nói ôn tồn

.....Thật ra tôi chẳng tâm sự gì nhiều với cô vì cái thưở khờ dại ấy tôi hầu như không hề có khả năng diễn đạt ý tưởng. Chỉ biết những lần gặp cô cứ như tiếp xúc với một dòng suối mát , khiến hồn tôi có thêm sức sống và dịu lại bao nhiêu dằn vặt nội tâm của cái tuổi không còn là trẻ con , nhưng cũng chưa trưởng thành....

Sau này , tôi lớn lên , đi vào cái tuổi từng trải, hiểu tình người , và cũng đã có những bạn gái trẻ , trẻ như tôi hồi ấy hay lớn hơn thế nữa , đã tìm tôi để giải tỏa nỗi lòng những khi gặp bức xúc trong tình cảm. Tôi cũng đã ngồi nghe họ , rất nhiều những câu chuyện tôi viết ra là từ những gì đã được nghe từ sâu thẳm tâm tư những người đến tâm sự cùng tôi. Tôi đã học của cô cách lắng nghe nỗi lòng của người khác , hiểu nỗi đau và những khát khao ; Cũng có lúc tôi cảm thấy mệt , thấy tiếc thời gian , bởi ai cũng có rất nhiều việc phải làm trong cuộc sống. Những lúc ấy tôi nhớ đến cô , đến sự kiên nhẫn và lòng bao dung cô đã dành cho tôi. Làm sao cô có thể không phát chán lên vì tôi, bây giờ tôi mới hiểu hết , chính vì lòng nhân hậu mà cô đã không tiếc thời gian cho một đứa học trò ngốc nghếch. Suốt đời tôi chẳng có thể làm gì cho cô cả, nên tôi đáp lại ơn cô bằng cách lắng nghe người khác , và tự xem việc ấy là một bổn phận với con người : tôi hiểu , chỉ vì không được ai lắng nghe mà có những người đã rơi vào tuyệt vọng , trầm cảm , hay thậm chí phải tìm cái chết.

Bây giờ cô lại về thăm . Ngồi với đám học sinh cũ , cô vẫn vậy , thanh thản và dịu dàng. Chúng tôi thì tiếp nhau nhắc những kỷ niệm cũ. Cô chẳng bao giờ nói với ai về chuyện của ai , nên đến nay nhắc lại , tôi mới biết có những đứa đã được cô nuôi cả tháng , có đứa bệnh nặng được cô chăm lo , có đứa buồn cảnh mẹ ghẻ con chồng tự tử được cô đưa vào bệnh viện cứu chữa...

Chúng tôi vẫn nhớ , còn cô thì mỉm cười bảo là quên hầu hết. Mà cô quên thật , như những người hảo tâm thường không nhớ gì nhiều về những gì mình đã cho đi. Như những người có tấm lòng với cuộc đời , mà chỉ là “để gió cuốn đi.” Nhưng những điều tốt ấy không mất , chúng vẫn mãi luân lưu giữa cuộc đời này. Và tuy cô ở rất xa , lòng nhân hậu của cô vẫn mãi mãi ở cùng chúng tôi , vẫn thường hằng tồn tại trong tâm tư và cách sống của những người học trò của ngày xưa Đồng Khánh .

huế 3/5/09

Trần Thùy Mai